در سالروز تولد لنین

شباهنگ راد

اگر مارکس کاشف تئوری رهائی بشریت از زیر سلطه‏ی نظام‏های استثمارگرایانه بود؛ لنین سازمانده‏ی عملی و هدایت کننده‏ی میلیون‏ها کارگر و زحمت‏کش در مقابل جهان سرمایه‏داری بود. بی شک اهمیت و عظمت لنین نه در آموزش خشک و جامد مارکسیسم بل در انطباق آن با جامعه‏ی خودی‏ست . این پیشوای کبیر انقلاب اکتبر در سیاه‏ترین دوران و در دوران جنگ خانمانسور امپریالیستی توانست پرچم کمونیزم یعنی ایدئولوژی علم رهائی بشریت را به اهتزاز در آورد و جهان را بطور عملی دو نیمه نماید.

اگر آن‏زمان کمونیزم در حوزه‏ی تئوری و در حوزه‏ی نقد نظری سرمایه و مدافعین آن عرض و اندام می‏نمود، لنین توانست با فراگیری از ایده‏های مارکس آنرا به حوزه و نقد عملی سوق دهد. انسانی که نام و ایده‏ی وی به‏همراه مارکس و انگلس در تاریخ بشریت به ثبت رسید و توجه‏ی میلیون‏ها کارگر و زحمت‏کش و جوانان سرتاسر جهان را بخود جلب نماید.

واضح است‏که که مقام و منزله‏ی لنین را نمی‏توان با ردیف نمودن کلمات و واژه‏ها بدرستی بیان نمود. نمی‏توان باوری وی به منافع‏ی کارگران و خستگی ناپذیری‏اش در کار مبارزاتی و جدیت‏اش را به کمال به تصویر در آورد و نشان داد که تا چه اندازه علی‏رغم دوری و تبعبد، به فکر رهائی و چاره‏جوئی از اوضاع بی سر و سامان و فلاکت‏بار طبقه‏ی کارگر و گردآوری نیروهای انقلاب حول سازمان و حزب کمونیستی بود. تلاش لنین برای ارتباط با زحمت‏کشان و روشنگری آن‏ها همواره از اولویت‏های هر کاری به حساب می‏آمد. با درایت و با کاردانی تمام دشمنان طبقه‏ی کارگر و دوستان انقلاب را از هم‏دیگر تمیز می‏داد و هم‏چنین بی‏مهابا علیه‏ی ناپیگران و لمیدگان درون انقلاب به‏مقابله بر می‏خاست. در یک کلام باید گفت که لنین منظر آگاهی، منظر هوشیاری، منظر انسانیت، منظر ایثار و فداکاری و منظر پیگیری آرمان‏های لگدمال شده‏ی کارگران و محرومان بود.

 

در 22 آپریل سال ۱۸۷۰ در شهر کوچک سیمیرسک (اولیانوفسک) بدنیا آمد و برادر بزرگ وی به جرم شرکت در توطئه علیه‏ی ترور تزار الکسادر سّوم دستگیر و اعدام می‏شود که بی تردید در شکل‏گیری و قوام بخشی افکار انقلابی لنین در مقابل حاکمان زورگو بی تأثیر نبود. دوران تحصیلی لنین با آموزش مارکسیسم و ارتباط با محافل چپ  و انقلابی توأم بود و به‏همین دلیل هم چندین بار توسط دم و دستگاه‏های پلیسی تزار دستگیر و روانه‏ی زندان و تبعید گردید. اگر بخواهیم تأثیرات زندان و تبعید را در افکار و تحرک لنین جمع‏بند نمائیم بدون شک می‏توان گفت که علی‏رغم مشکلات و تحمل مصائب متفاوت، نه تنها لنین را در پیشبرد امر انقلاب و تحقق منافع‏ی کارگران و زحمت‏کشان باز نداشت، بل وی را مصمم‏تر و آبدیده‏تر هم نمود. چرا که عمیقاً و عملاً به منفعت کارگران و زحمت‏کشان می‏اندیشید؛ چرا که همواره متد برخوردش با مسائل گوناگون بر اساس اندیشه‏های مارکس بود و یک‏لحظه از تبلیغ عقاید ایدئولوژی کمونیستی و توضیح نایملایمات مبارزه باز نمی‏ماند.

 

در دوران تبعید و در سال 1898 با نادژدا کروپسکایا ازدواج کرد و با چاپ روزنامه‏ی ایسکرا در اروپا به نشر افکار کمونیستی و روشنگری کارگران پرداخت. چاپ و انتشار مقالات سیاسی – اقتصادی و توضیح علل نابسامانی‏های موجود در درون نظام‏های سرمایه‏داری و برخورد بی‏وقفه با ایده‏های انحرافی، حاصل فعالیت‏های سیاسی لنین بود؛ فعالیت‏هایی که سرشار از قاطعیت در برابر مدافعین سرمایه و افکار ناصحیح و سد کنندگان انقلاب کارگری بود. لنین باوری غیر قابل توصیفی از بسیج و گردآوری نیروهای انقلاب بمنظور تغییر جامعه‏ی نابرابر داشت و از زمره وظایف عاجل کمونیست‏ها می‏دانست تا کارگران و زحمت‏کشان را بمنظور کسب قدرت سیاسی در انقلابی قهرآمیز آماده نمایند و بساط زورگویان را بر چیدند.

بدون شک سرکوب انقلاب 1905 و نافرجامی کمونیست‏ها در آن، باعث گردیده است تا لنین موقعیت از دست رفته را مورد تدقیق و بررسی زیربنائی قرار دهد و راه‏ها و سیاست‏های جدیدی را در مقابل ظالمان حاکم اتخاذ نماید. نشر اخبار کارگری و ارتباط با کارگران و مهمتر از همه‏ی این‏ها وقوع جنگ جهانی اوّل، بر زمینه‏های نقش‏آفرینی هر چه بیش‏تر حزب بلشویک برهبری لنین افزود تا جائی‏که جامعه در مدتی کوتاه دست‏خوش تغییر و تحولات می‏گردد. تزار در اثر مخالفت‏ها و موج اعتراضات گسترده و وسیع کارگران و زحمت‏کشان، توسط دوما بر کنار می‏شود و کرنسکی بعنوان نماینده‏ی دولت موقت جایگزین آن می‏گردد.

 

اگر چه کرنسکی در اثر خیزش انقلابی میلیون‏ها انسان محروم مجبور به عقب‏نشینی و برسمیت شناختن آزادی‏های نیم‏بند در درون می‏گردد؛ امّا جامعه هم‏چنان در اسارت استثمارگران باقی می‏ماند. نماینده‏ی تازه‏ی سرمایه و دولت موقت همه‏ی تلاش‏اش بر آن بود تا مناسبات در هم ریخته شده را بازسازی و انقلاب کارگران را سرکوب نماید. در چنین شرایطی لنین یک‏بار دیگر و در گره‏گاه‏های تاریخی و در شرایطی‏که مخالفین منافع‏ی کارگران و زحمت‏کشان در صدد تقویت دولت موقت کرنسکی بر می‏آمدند، اعلام نمود که دولت کنونی، نماینده و مدافع‏ی طبقه‏ی استثمارگر و سرمایه است و می‏بایست توسط شوراها و با هدایت کمونیست‏ها و آن‏هم در قیام مسلحانه‏ی کارگری به کنار زده شود تا جامعه مسیر بالندگی و شکوفائی را طی نماید.

 

انقلاب گام به گام و با سیاست‏های خردمندانه‏ی لنین به پیش می‏رفت تا جائی‏که توانست در مدتی کوتاه 25000 نفر را در پتروگراد مسلح نماید. نیروی سازمانیافته و مسلح‏ای که خشت‏های انقلاب اکتبر را پای ریخت و باعث گردید تا کارگران و زحمت‏کشان در حمله به نهادهای سرکوب، بساط دولت موقت و کرنسکی را در هم ریزند و پرچم کمونیزم را برای اولین بار و در گوشه‏ای از جهان نابرابر بر افرازند؛ پرچمی که پرچم‏دار آن حرب کمونیست بلشویک برهبری لنین بود؛ پرچمی که جهان سرمایه‏داری را بطور عملی دو نیمه نمود و حقانیت ایدئولوژی کمونیستی را در مقابل ایدئولوژی فرتوت و استثمارگر به نمایش بگذارد. لنین توانست به اثبات برساند که آن ایدئولوژی‏ای متضمن آزادی و برسمیت شناختن حقوق اولیه‏ی انسانی‏ست که از زبان کارگران و منافع‏ی آنان دنیای سرمایه‏داری و نابرابر را رقم زند. پس از آن بود که افکار وی توانست توجه‏ی دنیای محرومان و دیگر کمونیست‏ها را به خود حلب نماید و به تبع از آن انقلاب اکتبر را بعنوان سر فصل‏های اعتراضی - آموزشی خود قرار دهند.

 

خلاصه‏ی کلام اهمیت و منزلت لنین نه صرفاً در فهم و دانش وی از ایده‏های مارکس بل در انطباق آن با جامعه‏ی خودی، در دقت و هوشیاری وی نسبت به مبارزات اعتراضی کارگران و زحمت‏کشان، در فهم و استفاده‏ی وی از فرصت‏های اعتراضی، در ارتباط و سمت‏و‏سو دادن مخالفت‏های توده‏ای، در دخالت‏گری جنبش‏های توده‏ای – مردمی و بالاخره در سازماندهی کارگران و زحمت‏کشان در نبردی سرنوشت‏ساز با زورمداران و مدافعین بی چون و چرای سرمایه نهفته بود. سازمانده و رهبری که جدا از به سرانجام رساندن انقلاب کارگری از خود صدها دست‏نوشته و آثار گرانبهائی بر جای گذاشته است که هم‏چنان بعنوان متد و راهنمای عمل کمونیست‏های سرتاسر جهان و میلیون‏ها انسان محروم و زحمت‏کش می‏باشد.

 

  

21 آپریل 2010

1 اردیبهشت 1389

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بازگشت